Egzekucja z innych praw majątkowych

Egzekucję z innych praw majątkowych regulują przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Jeżeli przepisy Kodeksu postępowania cywilnego nie stanowią inaczej do egzekucji z innych praw majątkowych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące egzekucji z wierzytelności.

Egzekucja z innych praw majątkowych stanowi jeden ze sposobów egzekucji świadczeń pieniężnych.

Jako inne prawa majątkowe należy rozumieć prawa majątkowe inne niż wierzytelność, prawo własności i prawo użytkowania wieczystego. Przykładowo mogą to być:

  • udziały w spółkach handlowych,
  • prawa inkorporowane w papierach wartościowych (akcje, obligacje, bankowe papiery wartościowe, listy zastawne, skarbowe papiery wartościowe, konosamenty),
  • prawa własności intelektualnej, czyli majątkowe prawa autorskie,
  • patenty,
  • prawa ochronne na wzory użytkowe,
  • prawa z rejestracji wzorów przemysłowych.
  1. Właściwość komornika

Egzekucja z innych praw majątkowych należy do komornika sądu właściwości ogólnej dłużnika, przeciwko któremu toczy się postępowanie egzekucyjne, a w braku podstaw do jej oznaczenia – do komornika sądu właściwości ogólnej osoby zobowiązanej względem dłużnika. Gdy osoby takiej nie ma, egzekucja należy do komornika tego sądu, w którego okręgu znajduje się przedmiot świadczenia lub prawa.

  • Zajęcie prawa majątkowego

Do egzekucji z prawa majątkowego komornik przystępuje przez jego zajęcie.

                 2.1.Zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego

W celu dokonania zajęcia prawa majątkowego komornik:

  • zawiadamia dłużnika, że nie wolno mu rozporządzać, obciążać ani realizować zajętego prawa, jak również nie wolno mu pobierać żadnego świadczenia przysługującego z zajętego prawa,
  • zawiadamia osobę, która z zajętego prawa jest obciążona obowiązkiem względem dłużnika, by obowiązku tego wobec dłużnika nie realizowała, a wynikające z prawa świadczenia pieniężne uiszczała komornikowi lub na rachunek depozytowy Ministra Finansów, oraz wzywa tę osobę, by w terminie tygodnia złożyła oświadczenie, czy inne osoby roszczą sobie pretensje do zajęcia prawa, czy i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się lub toczyła się sprawa o zajęte prawo majątkowe, jak również czy oraz o jakie roszczenie skierowana jest egzekucja do zajętego prawa,

                         2.1.2.Moment dokonania zajęcia

Prawo jest zajęte z chwilą gdy zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zostanie doręczone osobie, która z mocy zajętego prawa jest obciążona obowiązkiem wobec dłużnika. Jednakże, jeżeli zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zostało doręczone dłużnikowi wcześniej, skutki zajęcia powstają wobec dłużnika z chwilą doręczenia mu zawiadomienia o zajęciu.

Jeżeli prawo majątkowe, które ma być zajęte, jest tego rodzaju, że nie ma oznaczonej osoby obciążonej obowiązkiem względem dłużnika, zajęcie jest dokonane z chwilą doręczenia zawiadomienia dłużnikowi.

Zajęcie prawa obejmuje także wszelkie wierzytelności i roszczenia przysługujące dłużnikowi z tytułu zajętego prawa, nawet, jeżeli powstały po zajęciu.

                    2.2.Zajęcie praw własności przemysłowej

Art. 9101 KPC: „Dokonując zajęcia patentu, dodatkowego prawa ochronnego, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji komornik przesyła do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej wniosek o wpis informacji o zajęciu prawa do właściwego rejestru.”

                    2.3.Zajęcie uprawnień z umowy spółki cywilnej

Art. 9112 KPC: „§  1. Zajęcie praw dłużnika przysługujących mu na wypadek wystąpienia ze spółki cywilnej lub jej rozwiązania dokonane jest z chwilą powiadomienia dłużnika o zajęciu. O zajęciu komornik powiadomi pozostałych wspólników, jeżeli ich adresy zostaną komornikowi podane przez którąkolwiek ze stron.

§  2Pozostali wspólnicy w terminie dwóch tygodni od dnia zajęcia są obowiązani przedstawić komornikowi wykaz przedmiotów, wierzytelności i praw, które przypadną dłużnikowi na wypadek wystąpienia ze spółki lub jej rozwiązania. Przepisy art. 886 stosuje się odpowiednio.”

                     2.4.Zajęcie udziału w spółce handlowej

Art. 9113 KPC: „§  1. Zajmując udział wspólnika w spółce handlowej albo prawa wspólnika z tytułu udziału w takiej spółce, którymi wspólnikowi wolno rozporządzać, jak również prawa majątkowe akcjonariusza, komornik powiadomi o zajęciu spółkę oraz zgłosi ten fakt sądowi rejestrowemu.

§  2. W razie zajęcia praw majątkowych zarejestrowanych w rejestrze akcjonariuszy, o którym mowa w art. 30030 § 1 i art. 3281 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych, komornik występuje także z żądaniem ujawnienia zajęcia tych praw do podmiotu prowadzącego ten rejestr, wzywając go do zawiadomienia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia żądania, o:

1) dacie wpisania zajęcia praw majątkowych w rejestrze akcjonariuszy albo przeszkodzie do jego dokonania;

2) liczbie lub wartości oraz rodzaju, seriach i numerach albo odrębnych oznaczeniach, o których mowa w art. 55 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, zajętych praw majątkowych, jeżeli rejestr akcjonariuszy zawiera takie dane.”

  • Zajęcie majątku przez komornika – oszacowanie zajętego prawa majątkowego

Zajęcie prawa majątkowego wiąże się z koniecznością dokonania oszacowania jego wartości. W tym celu komornik powołuje biegłego.

Wycena biegłego nie jest potrzebna, jeżeli strony zgodnie ustaliły wartość zajętego prawa albo, jeżeli w okresie trzech miesięcy przed dokonaniem zajęcia zajęte prawo było oszacowane dla celów obrotu rynkowego lub w drodze umowy ustalono jego wartość dla potrzeb takiego obrotu. W takim przypadku za wartość prawa przyjmuje się wartość prawa ustaloną zgodnie przez strony albo we wcześniejszej umowie lub oszacowaniu.

Na żądanie wierzyciela komornik sporządza także opis zajętego prawa majątkowego.

  • Zajęcie prawa majątkowego – zaspokojenie wierzyciela

               4.1.Poprzez spełnienie świadczenia wynikającego z zajętego prawa

Art. 9115 KPC: „Jeżeli z zajętego prawa wynika wymagalne roszczenie, komornik wezwie dłużnika zajętej wierzytelności, aby spełnił świadczenie wierzycielowi lub komornikowi. Przepisy art. 887 stosuje się odpowiednio.”

               4.2.Z dochodu lub z realizacji prawa

Zaspokojenie wierzyciela z zajętego prawa majątkowego możliwe jest również z dochodu, jeżeli zajęte prawo taki dochód przynosi lub z realizacji prawa. Najczęściej odbywa się to poprzez wezwanie dłużnika do przekazania dochodu lub do spełnienia wymagalnego świadczenia wynikającego z zajętego prawa. Jednak, jeżeli nie jest to możliwe, zaspokojenie może nastąpić także w drodze egzekucji przez zarząd przymusowy.

              4.3.Ze sprzedaży zajętego prawa

                     4.3.1.Z wolnej ręki

Art. 9117 KPC: „§  1. Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, komornik może sprzedać zajęte prawo z wolnej ręki po cenie nie niższej niż 75% ceny oszacowania. Sprzedaż ta nie może nastąpić wcześniej niż czternastego dnia od oszacowania.

§  2. Na wniosek dłużnika, za zgodą wierzyciela, sprzedaż może nastąpić bez oszacowania prawa. Sprzedaż za wskazaną przez dłużnika cenę może nastąpić, gdy nie naruszyło to interesów wierzycieli. Dłużnik winien wówczas wskazać cenę minimalną, poniżej której sprzedaż nie może być dokonana. Dłużnik może wskazać osobę nabywcy albo też wskazać kilka osób uprawnionych do nabycia oraz kolejność, w jakiej prawo nabycia będzie im przysługiwało.”

                     4.3.2.W drodze licytacji

Art. 9117 KPC: „§  3. Jeżeli sprzedaż nie dojdzie do skutku w terminie tygodnia od dnia, w którym wierzyciel wyraził zgodę na sprzedaż, komornik sprzedaje zajęte prawo w drodze licytacji, chyba że wierzyciel wyrazi zgodę na ponowną sprzedaż z wolnej ręki.”

Do sprzedaży prawa w drodze licytacji stosuje się odpowiednio przepisy o sprzedaży licytacyjnej w egzekucji z ruchomości.

Scroll to Top